Boshqalar

PHP bugungi kunda dolzarb dasturlash tilimi?

PHP yuqori darajali dasturlash tili boʻlib, veb-dasturlash muhitida oʻtgan asrning 90-yillari oʻrtalaridan beri ishlatiladi. Yaqin vaqtgacha u sekin va eskirgan til deb hisoblanardi, ammo soʻnggi iteratsiyalar vaziyatni oʻzgartirdi. Zamonaviy PHP tezligi jihatidan boshqa yuqori darajali tillardan qolishmaydi va karyerani boshlash uchun ajoyib variant boʻla oladi.

Qayerda ishlatiladi? PHP modullardan sahifalarni yigʻish, veb-saytlar uchun CMS kontentni boshqarish tizimlarini yaratish, avtorizatsiya shakllarini dasturlash va foydalanuvchilarni eslab qolishda ishlatiladi. PHPʼning funksiya va xususiyatlari haqida batafsil maʼlumotni maqolamiz orqali bilib olasiz.

Maqolada:

  • PHP tili va uning yaratilishi

  • PHP tilining vazifa va imkoniyatlari

  • PHP tilining tavsifi va sintaksisi

  • PHP tilining afzalliklari

  • PHP tili oʻrganishga arziydimi: mehnat bozoridagi vaziyat+

  • PHP tilini oʻrganish borasidagi afsonalar

PHP tili va uning yaratilishi

PHP — Personal Home Page Toolsʼning qisqartmasi. Boshqacha qilib aytganda, til ilk paydo boʻlgan davrda shaxsiy veb-sahifalarni yaratish uchun vositalar toʻplami edi. Oʻsha davrda veb-saytni yaratish uchun asosan C va Perl tillari, shuningdek, CGI skriptlari ishlatilgan. Bu juda murakkab jarayon edi. Vaziyatdan chiqish uchun esa asoslarni uzoq vaqt oʻrganish talab etilmaydigan PHP dasturlash tili ishlab chiqilgan.

Oʻrnatilgan sahifalash vositasi boʻlmish HTML veb-dasturchilarning barcha ehtiyojlarini qondirish uchun yetarlicha moslashuvchanlikka ega emas. PHP veb-saytlarni dasturlashning bazaviy imkoniyatlarini kengaytiradi. Bundan tashqari, bu tildagi kod birgalikda ishlash uchun bevosita HTMLga oʻrnatilishi mumkin. Oʻrnatish tegishli operatorlar tomonidan amalga oshiriladi. Ular <?php … ?> yoki shunchaki <? … ?> koʻrinishga ega.

Buni misol bilan koʻrsatamiz:

<?php $text_part = “php kodi”; //satr oʻzgaruvchisini eʼlon qilish va ayni paytda unga matn qismini tayinlash?>

<div> < p> Qarshingizda <?PHP echo $text_part; ?> </p> </div>

Kodning bajarilishi natijasida “Qarshingizda php-kodi” satri chiqariladi.

PHPʼni bevosita HTMLga joriy etishdan tashqari alohida fayllarga ulash ham mumkin. Yaʼni bu til bilan ishlashning 2 usuli mavjud. PHP-kodni toʻgʻridan-toʻgʻri HTML-kodda yozish yoki uni alohida faylga chiqarish imkoniyati mavjud.

PHP tilining vazifa va imkoniyatlari

Tilning uchta asosiy xususiyatini oʻzlashtirib, PHP haqida bazaviy tasavvurga ega boʻlish mumkin.

  • PHP aslida gipermatn preprotsessori hisoblanadi.

  • Bu til kodi serverda bajariladi.

  • PHP — skriptlar shaklida amalga oshiriladigan va interpretatsiya qilinadigan til.

Quyida tilning har bir xususiyatini batafsil tahlil qilamiz va parallel ravishda qoʻllanadigan asosiy sohalarni koʻrib chiqamiz.

PHP tilining vazifa va imkoniyatlari

Avvalo, PHP va HTML tillarining birlashishi orqali veb-sayt elementlarining dinamikasi taʼminlanadi. Eng oddiy holatda sahifa statik koʻrinishga ega boʻladi. Yaʼni brauzer tomonidan yuklab olingandan soʻng barcha foydalanuvchilar uchun HTML-kodda yozilganidek bir xil tarzda koʻrsatiladi.

Ammo baʼzi hollarda bu yetarli boʻlmaydi. Bugungi kunda isteʼmolchilar doimiy ravishda oʻzgarib turadigan maʼlumotlarni aktual tarzda olish uchun veb-saytlarga kiradi. Masalan, quyidagilarni koʻrish uchun:

  • hozirgi paytdagi valyuta kursi;

  • ertangi kun uchun ob-havo maʼlumoti;

  • sahifaga tashrif buyuruvchilar soni hisoblagichi.

Bu ehtiyojni faqatgina HTML yordamida taʼminlab boʻlmaydi. Shunda PHPʼning imkoniyatlari yordamga keladi. Bu server tilidir. Yaʼni kod serverda bajariladi va natija foydalanuvchi brauzeriga yuboriladigan HTML-kod shaklida qaytariladi. Shu tariqa foydalanuvchi oʻzini qiziqtirgan eng dolzarb maʼlumotlarni koʻrishi mumkin.

Aniqlab olganimizdek, PHP tili asosida sahifa tarkibini brauzerga yuborishdan oldin oʻzgartirish qobiliyati yotadi. Bu jarayon mexanizmini batafsil koʻrib chiqaylik. Kod ssenariylar deb ataladigan narsalar bilan oʻzgartiriladi va ularning bajarilishi natijasida mavjud HTML-kod dinamik tarzda modifikatsiya qilinadi yoki yangisi yaratiladi. Soʻngra brauzer soʻroviga javoban server ushbu kodni yuboradi. Shu bilan birga, foydalanuvchi uchun olingan sahifa qanday tarzda — qoʻlda yoki ssenariy yordamida dinamik ravishda yaratilgani muhim emas. Brauzer uchun faqat veb-serverdan soʻralgan kodni olish muhimdir.

Mana shu joyda server tomonda bajariladigan va brauzer soʻroviga javoban ishga tushadigan PHP tilida yozilgan dasturni ssenariy deb atashga kelishib olishimiz lozim. Endi PHP nega gipermatn preprotsessori deb nomlanishi aniq boʻldi. Brauzerning manzili .php bilan tugaydigan sahifani soʻrashi PHP vositalari yordamida koʻrsatilgan fayldagi ssenariyning bajarilishiga (interpretatsiyasiga) olib keladi. Bu holda tilning oʻzi interpretator boʻladi.

Boshqa veb-dasturlash tillari singari PHP ham birinchi navbatda foydalanuvchilar brauzer orqali tashrif buyuradigan veb-saytlarni dasturlashga moʻljallangan. Ammo internet vebdan tashqari fayl almashish xizmatlari, elektron pochta, tarmoq oʻyinlari, messenjer va boshqa koʻplab narsalar tuzishda ham qoʻllanadi.

Bugungi kunda mavjud har qanday dinamik sayt PHP ssenariylari yordamida dasturlangan. Masalan, tilning imkoniyatlari toʻlaqonli ravishda quyidagilarda amalga oshiriladi:

  • ijtimoiy tarmoqlar;

  • bloglar;

  • forumlar;

  • internet-doʻkonlar;

  • brauzer oʻyinlari.

PHP tilining tavsifi va sintaksisi

Yuqorida aytib oʻtganimizdek, PHPʼning asosiy vazifasi veb-dasturlashdir. Til sintaksisida C va Perl afzalliklari birlashgan va PHPʼni oʻrganish osonroq hisoblanadi.

Agar PHP sintaksisi haqida gapiradigan boʻlsak, C bilan, shak-shubhasiz, oʻxshashlik mavjud. PHP baʼzi joylarda Java va Perlʼga oʻxshaydi. Cʼda ishlagan dasturchi uchun bu tilni oʻzlashtirish va kelajakda undan samarali foydalanish qiyinchilik tugʻdirmaydi.

Bu yerda klassik Cʼga xos operator va funksiyalar (masalan, while va for sikllari, if va switch tanlov operatorlari, kiritish-chiqarish funksiyalari va boshqalar) mavjud.

PHPʼdan HTML kodida foydalanish

Oddiy skriptni koʻrib chiqamiz:

<!DOCTYPE html>
<html>
<head>
    <title>Nomi</title>
</head>
<body>
    <?php
    echo "Oʻngingizda PHP-skript";
    ?>
</body>
</html>

Avvalo, interpretator HTML-kodni toʻgʻri qayta ishlashini taʼkidlab oʻtish kerak. Shunga qaramay, yangi boshlayotgan kishida dasturning boshidayoq “Sahifalash tiliga xos boʻlgan <body> va <html> teglari nega kerak?” degan savol tugʻilishi mumkin. Gap shundaki, PHP-skript bir qarashda standart HTML-hujjatga oʻxshashi mumkin. Mana shu jihat tilning oʻziga xos xususiyatidir.

Skript buyruqlari bloki keyinchalik <? va ?> teglari bilan cheklanganini koʻrish mumkin. Server ichidagi hamma narsani HTML hujjatga kirmaydigan va interpretatsiya qilish talab qiladigan skript sifatida qabul qiladi. Soʻngra matnni ekranga chiqarish operatori echoʼni koʻrasiz.

Shunday qilib, dasturiy blok tashqarisidagi <? va ?> orasida joylashgan har qanday matn brauzerda koʻrsatiladi. PHP mana shu xususiyati bilan yuqorida aytib oʻtilgan hamda matnni ekranga chiqarish uchun standart operatorlardan foydalanadigan C va Perlʼdan farq qiladi.

PHP buyruqlarining ajratilishi

PHP koʻrsatmalari bir-biridan nuqta-vergul belgisi (;) bilan ajratiladi. Yopish tegi ?> bir vaqtning oʻzida koʻrsatmani ham yopadi. Shuning uchun ushbu fragment:

<?php

echo «Test»;

?>

quyidagiga teng boʻladi:

<?php echo «Test» ?>

Kodga izoh yozish

Boshqa dasturlash tillaridagi singari PHPʼning skript tilida ham izohlar yoziladi. Buni quyidagi misol orqali koʻrishingiz mumkin:

<?php

echo «Salom»; // Bir satrdagi izoh

/* Izoh

bir necha satrda */

echo «Test»;

echo «dasturning oxiri»; # Muqobil sharh turi

?>

Biroz murakkabroq misol:

<h1>Dasturlash <?php # echo «dasturlash»;?> kurslari</h1>

<p> Sarlavhada “Dasturlash kurslari” matni aks etadi.

Oʻzgaruvchilar

PHPʼda oʻzgaruvchilarni belgilash uchun $ belgisi ishlatiladi. Masalan, yuqoridagi kod fragmentini quyidagicha yozish mumkin:

<?php

$message = «Test»;

echo $message;

?>

Maʼlumotlar turlari

PHP dasturlash tili 8 ta oddiy maʼlumotlar turini qoʻllab-quvvatlaydi va ulardan 4 turi – skalyar (boolean, float yoki double, integer, string), 2 turi – aralash (object, array), 2 turi – maxsus (NULL, resource) hisoblanadi.

Soxta turlar deb ataladigan narsalarga alohida eʼtibor qaratamiz. PHPʼda number, mixed, callback shular qatoriga kiradi.

Ifodalar

Ifodalar konstanta va oʻzgaruvchilar shaklida boʻlishi mumkin. Misol uchun quyidagi qaydni koʻrib chiqamiz:

$x = 10;

Bu yerda $x oʻzgaruvchiga 10 qiymati berilgan. “Teng” belgisi belgilash operatori vazifasini bajaradi. Bunday holda oʻzgaruvchi qiymati ifoda boʻladi. Har qanday oʻzgaruvchi maʼlum bir qiymatni taqqoslashda shunday tarzda ifodalanishi mumkin:

$x = 9;

$a = $x;

Birinchi iborada 9 konstantasi, ikkinchisida esa $x oʻzgaruvchisi ifoda boʻlib xizmat qiladi, chunki bunga qadar unga 9 qiymati tayinlangan edi.

Operatorlar

PHP tili operatori bir vaqtning oʻzida ifoda ham boʻlib, muayyan operatsiyalar natijasida biz yangi qiymatga ega boʻladigan bir yoki bir nechta ifodalardan (qiymatlardan) iborat boʻlishi mumkin. Bunga yaqqol oʻrnak tariqasida qiymat tayinlash operatori ishtirokidagi misolni tahlil qilamiz.

<?php

$a = ($b = 1) + 3; // bu operatsiya jarayonida $b ga 1 qiymati tayinlanadi, bu qiymatga 3 qoʻshiladi, hosil boʻlgan natija 4 esa $a oʻzgaruvchisiga beriladi.

?>

PHPʼning bir nechta operatori bittaga kombinatsiya qilinishi mumkin.

<?php

$a = 2;

$a + = 5; // bu kombinatsiyalangan operator $a = $a + 5 konstruksiyasi bilan bir xil boʻlib; natijasi 7 ni beradi.

$b = «Salom «;

$b .= «hammaga!»; // Natijada $b oʻzgaruvchiga «Salom hammaga!» satr qiymati tayinlanadi, chunki $b = $b operatsiyasi amalga oshiriladi.

?>

Satrlarni tayinlashga alohida toʻxtalamiz.

<?php

$a = «Salom «;

$b = $a . » hamkasblar!»; // $b endi «Salom, hamkasblar!» satr qiymatiga ega

$a = «Salom «;

$a .= » hamkasblar!»; // Bu yerda «Salom, hamkasblar!» satri $a oʻzgaruvchisiga tayinlanadi

?>

Boshqaruv konstruksiyalari nuqtai nazaridan boshqa operatorlar toʻgʻri tahlil qiladi.

PHP tilining boshqarish konstruksiyalari

Bularga sikllar (while, for, foreach, do-while, break, continue), shuningdek, shartlar (if, else), tanlov (switch), qiymatlarni qaytarish (return), eʼlonlar (declare) va kiritish (require, include) operatorlari kiradi.

Ushbu elementlarni yana misollar orqali koʻrsatamiz.

<?php

if ($a > $b) echo «a b dan katta boʻlsa»;

?>

Bu yerda if shartli konstruksiyasi taqqoslash operatori bilan birgalikda ishlaydi.

Quyidagi ssenariyda $a oʻzgaruvchisining qiymati nol bilan taqqoslanadi. Agar tenglik boʻlmasa, dastur ekranda: “Oʻzgaruvchining qiymati haqiqiy” matnini chiqaradi. Bundan tashqari, haqiqiylikni tekshirish shunchaki oʻzgaruvchining nomini koʻrsatish orqali amalga oshiriladi. Aslida bu yerda biz shartli if operatorining mantiqiy operator bilan birgalikda ishlashini kuzatamiz.

<?php

if ($a) echo «Oʻzgaruvchining qiymati haqiqiy»;

?>

Endi while konstruksiyasining (siklining) ishini koʻrsatamiz.

<?php

$x=0;

while ($x++<10) echo $x;

?>

Natijada foydalanuvchi ekranda 1 dan 10 gacha boʻlgan raqamlar ketma-ketligini koʻradi.

PHP va OYD (obyektga yoʻnaltirilgan dasturlash)

PHP tilining ayrim elementlari obyektga yoʻnaltirilgan dasturlash tamoyillariga toʻliq mos keladi. Masalan, sinf va obyektlarni yaratish, keyinchalik esa ularni moslashtirib sozlash imkoniyati mavjud.

PHP va OYD

PHP-sinfni tayinlash

<?php

class MyNewClass // Sinfni yaratish

{

var $name; // Xususiyatlarni aniqlash

function Getname() // Metodlarni aniqlash

{

echo «<h3>Bob</h3>»;

}

}

$object = new MyNewClass; // MyNewClass sinfiga mansub obyektni yaratish

$object->name = «Tom»; // Sinf aʼzolari bilan ishlash huquqini olish

echo $object->name; // Ekranga “Tom” nomini chiqarish

$object->Getname(); /* Sinf metodidan (yaʼni yaratilgan sinfning PHP tili funksiyasidan) foydalanish huquqini olish */

?>

PHP tilining afzalliklari

Ajoyib ish unumdorligi

Bunga til yadrosi dasturchilar guruhi PHPʼni optimallashtirish boʻyicha ulkan ishlarni amalga oshirish jarayonida erishdi. Tor doiralarda keng tanilgan Dmitriy Stogov Python va Rubyʼga nisbatan yuqori ish unumdorligi yaqqol namoyish etilgan 7.0 versiyasi uchun benchmark haqida maqola yozdi. Hatto JIT faollashtirilmagan Java ham PHPʼga nisbatan atigi biroz unumdor xolos.

PHP tilining 8-versiyasida dasturchilar tilning ish unumdorligini ilgʻor dasturlash tillari darajasiga qadar oshirish imkonini beradigan oʻz JITʼini joriy etdi. Albatta, bir vaqtlar PHP ancha sekin ishlagan. Ammo u kunlar ortda qoldi. Endi tilning unumdorligi raqobatchilardan deyarli yuqori darajada boʻlmoqda.

Samarali sintaksis

Akademik asoslardan chetga chiqilgani sababli PHP tez-tez tanqid qilinadi. Shunga qaramay, bu til yaqqol afzallikka — koʻplab vazifalarga yechim topishga mos boʻlgan universal va samarali konstruksiyalarga ega. Dasturchilar kerakli maʼlumotlar strukturasini topishga vaqt sarflashi shart emas. Shu tufayli dasturlash tezligi oshadi va bu loyihalarning muvaffaqiyatiga taʼsir qiladi. Bu muhim omil PHPʼni boshqa tillar orasida yetakchiga aylantiradi.

Albatta, raqobatchi tillar baʼzi mezonlar boʻyicha gʻolib chiqadi. Masalan, satr oʻzgaruvchilari bilan ishlash Pythonʼda yaxshiroq amalga oshiriladi, Swiftʼdagi switch/case konstruksiyasi esa koʻproq imkoniyatlarni taqdim etadi. Ammo PHP bu yoʻnalishlarda faol rivojlanayotganini ham taʼkidlab oʻtish kerak. Bundan tashqari, hozirgi vaqtda bu funksiyalar dolzarb vazifalarga ixcham tarzda yechim topishda ortiqchalik qiladi.

Agar kodning maʼlum bir qismini optimallashtirish zarurati tugʻilsa, bajarilishi talab etiladigan muayyan jihatlarga eʼtibor qaratish imkonini beradigan SPL vositalari yordamga keladi.

Zamonaviy freymvorklar

Bir paytlar istalgan oʻquvchi PHPʼda oʻz dasturini yozib chiqarishi mumkin boʻlgan davrlar boʻlgan. Kod sifati shubhali edi. Endi PHP dasturchilarga boʻlgan talablar oshdi. Sifatli mahsulotlarni ishlab chiqish uchun zarur boʻlgan texnologiyalar steki shakllangan. Masalan, kichik va oʻrta darajadagi loyihalarda Laravel ishlatiladi.

Yirik korporativ tizimlarni Symfony yordamida ishlab chiqish odat tusiga kirgan. Bazaviy loyihalar esa bugungi kunda Hibernate va Javaʼning analogi boʻlgan Doctrine steki yordamida amalga oshiriladi. Sanab oʻtilgan barcha freymvorklar dasturchilar hamjamiyati samarali rivojlanishiga imkon beradigan dolzarb zamonaviy yechimlarni oʻz ichiga olgan.

Albatta, CMS-tizimlarining faol rivojlanishi davom etmoqda va ularning ishlashini qoʻllab-quvvatlash uchun ham mutaxassislar kerak. Bundan tashqari, AyTida karyerani shunday ishdan boshlash mumkin. Biroq standalone veb-saytlar davri nihoyasiga yetmoqda. Hozir har qanday biznes uchun ijtimoiy tarmoqlardagi sahifa yoki Tilda, Wix va hokazolar kabi konstruktor yordamida qurilgan resurs yetarli. Shuni taʼkidlash kerakki, veb-sayt konstruktorlarining oʻzi ham PHPʼda ishlab chiqilgan.

Qulay vositalar toʻplami

PHP tilining obyektiv afzalliklaridan biri nafaqat kod yozish, balki bu kodning normal holatini taʼminlash uchun kerakli vositalar toʻplami mavjudligidir. Bu yerda debagging (xdebug), kodni optimallashtirish (blackFire), testdan oʻtkazish (phpUnit), kodni turli standartlarga mos ravishda avtomatik formatlash (code_sniffer), statik analizatorlar (PHPStan) va yangi versiyalarga migratsiyani (rektor) taʼkidlab oʻtish lozim.

Dasturchi juda oz muddatda eng ishonchli kodni qulay yozish uchun zarur barcha narsa bilan taʼminlanadi. Bunday tulling tufayli PHPʼda amalga oshirilayotgan loyihalar sifati Python va Rubyʼdagi loyihalarga nisbatan barqaror ravishda oshib bormoqda. Aslida til oʻziga xos “batareykada ishlaydigan Java”ga aylanib boryapti.

Yoʻnaltirilgan ixtisoslashuv

Tilning oʻzi va unda yozilgan dasturlarni ishlab chiquvchilar hamjamiyati bekend dasturlashning maksimal qulayligi va samaradorligini taʼminlashga eʼtibor qaratmoqda. Natijada boshqa dasturlash tillaridagiga nisbatan sifati yuqori boʻlgan PHP freymvorklari paydo boʻlyapti. Rivojlanishga qaratilgan aniq yoʻnalish ikkinchi darajali vazifalarda resurslarni tejashga imkon beradi.

Yoʻnaltirilgan ixtisoslashuv

Bu PHPʼning juda tor ixtisoslashuvi bilan bogʻliq. U asosan bekendga borib taqaladi. Dasturchi oʻzining asosiy dasturlash vositasi sifatida PHPʼni koʻrib chiqayotganda oʻzi uchun universallik yoki maksimal samaradorlikdan qay biri muhimroq ekani masalasida qaror qabul qilishi kerak. Shu bilan birga, bugungi kunda aynan ixtisoslashuv ustuvor ahamiyatga ega ekanini ham yodda tutish lozimdir.

Oʻquv va professional adabiyotlarning koʻpligi

7.0 versiyaga oʻtgach koʻplab dasturchilar uchun tilning ahamiyati haqiqatan ham oshdi va ular oʻquv materiallarini yaratishga tushib ketdi. Bugungi kunda internetda koʻplab sifatli PHP kurslari mavjud.

Taqdim etilgan materiallarning bir qismi haligacha faqat ingliz tilida topiladi, ammo ertami-kechmi hammasi rus tili, oʻzbek tili va boshqa tillarga tarjima qilinadi.

Keng dasturchilar hamjamiyati

PHPʼni takomillashtirish va targʻib qilish bilan bu tilga chinakam ishqiboz boʻlgan dasturchilarning hamjihat guruhi shugʻullanadi va uni har yangi versiyada yaxshiroq va ommabop qilishga harakat qiladi. Eʼtiborga loyiq tomoni shundaki, jamiyatda muloqot va munozaralarga ochiq boʻlgan koʻplab rus tilida soʻzlashadigan dasturchilar bor.

Shuningdek, til imkoniyatlarini kengaytirishda umidli yangi dasturchilarga moddiy yordam koʻrsatishga tayyor boʻlgan The PHP Foundation tashkiloti ham mavjud.

Istagi boʻlgan har bir kishi jamoaga qoʻshilishi va keyinchalik PHP ijobiy tomonga rivojlanishiga oʻz hissasini qoʻshishi mumkin.

PHP tili oʻrganishga arziydimi: mehnat bozoridagi vaziyat

Shunday qilib, PHP professional dasturlashda haqiqatan ham eʼtiborga loyiq tildir. Endi bozorning PHP dasturchilarga boʻlgan ehtiyojini koʻrib chiqamiz. Bu muhim omil, axir boʻlajak mutaxassisning karyerasi koʻp jihatdan bu tilda dasturlanadigan loyihalar soniga bogʻliq.

Karyerani tezda boshlash imkoniyati

Taqqoslash uchun Python yoki Ruby bilan boʻlgan vaziyatni koʻrib chiqamiz. Mutaxassislarga bu tillarda dasturlash koʻnikmalari masalasida yuqori talablar qoʻyiladi. Chunki Python ham, Ruby ham oddiy va standart loyihalarda deyarli ishlatilmaydi. Har qanday loyiha aslida noyob boʻladi. Tajribasiz yangi boshlayotgan uchun (agar u elita universitetining bitiruvchisi boʻlmasa) bunday loyihaga dasturchi sifatida kirish juda qiyin masaladir.

PHP bilan vaziyat oʻzgacha. Til turiga koʻra yangi boshlayotgan dasturchi uchun oʻz-oʻzidan koʻplab standart loyihalar koʻzda tutilgan. Bu PHP dasturchi sifatida karyera boshlash uchun ajoyib variant. Loyihalar juda oddiy boʻlishi mumkin, ammo ular yangi boshlayotganlarga kasbiy jihatdan rivojlanish imkonini beradi. Kelajakda kastom freymvorklarga (Symfony yoki Laravel) oʻtish uchun atigi qoʻshimcha koʻnikma va tajriba orttirish yetarli boʻladi.

Ishlash orqali birinchi tijoriy tajribani olgani uchun dasturlashda muvaffaqiyatga erishish ancha oson. Yangi boshlayotgan kishining har qanday sohada (shu jumladan, PHP dasturlashda ham) mustaqil ravishda rivojlanishi ancha qiyin kechadi.

Kompaniyalarning koʻpligi

Boʻsh ish oʻrinlari bozorini tahlil qilish orqali Django pozitsiyasi uchun jami 60 ming, Laravel uchun esa atigi 11 ming mutaxassis talab qilinayotganini aniqlash mumkin. Biroq bu statistikada geografik qirqim hisobga olinmagan. Masalan, MDH mamlakatidagi tajribaga ega boʻlmagan yangi boshlayotgan dasturchi uchun Laravelʼga oid boʻsh ish oʻrinlari koʻproq. Shunga koʻra, Djangoʼga qaraganda bu yoʻnalishda rivojlanish ehtimoli yuqori.

Yangi boshlayotgan kishi uchun uzoq Sietldagi jozibali ish oʻrinlarini oʻrganishda mantiq yoʻq. Aynan yangi boshlayotganlar uchun ish oʻrinlari koʻpligi mezoniga koʻra PHP boshqa koʻplab dasturlash tillaridan oldinda.

Sifatli loyihalar

PHP hozirda faqat forumlar yaratiladigan til emas. Uning yordamida bugungi kunda yirik auditoriya tomonidan katta talabga ega sifatli mahsulotlar yaratilmoqda. Ishlab chiquvchi kompaniyalar turli sohalarda mavjud va ular shunga mos ravishda yirik loyihalar bilan shugʻullanmoqda.

PHP tilini oʻrganish borasidagi “afsona”lar

Yuqorida ishchi stek sifatida PHPʼni tanlash borasidagi muhim sabablarni keltirib oʻtdik. Endi bunday qarorga qarshi PHP muxoliflarining keng tarqalgan vajlarini tahlil qilishimiz kerak.

PHP dasturchilarning ish haqi kamligi

Haqiqatan, PHP dasturchilarining ish haqi, masalan, Java yoki Swift dasturchilarinikiga qaraganda oʻrtacha 15-25% kamroq boʻladi. Ammo bu farq, birinchi navbatda, PHPʼda nisbatan sodda CMSʼlarga xizmat koʻrsatish uchun koʻplab arzon ishlarning mavjudligi bilan bogʻliq. Xuddi shunday Javaʼdagi loyihalar ancha murakkab. Shunday ekan, ancha yuqori maoshli lavozimlar uchun koʻproq tajribaga ega dasturchilar talab etiladi.

Agar PHPʼning Symfony freymvorki va Javaʼning Spring stekida ishlaydigan midl-mutaxassislarni solishtiradigan boʻlsak, ularning maoshidagi farq minimallashadi. Biroq PHP dasturchisining bu darajaga erishishi osonroq boʻladi.

Shu sababdan faqat CMS uchun skriptlarni yozish bilan cheklanib qolmaslik kerak. PHP dasturlash olamida ancha qiziqarli, demak, yanada murakkab va qimmat loyihalar mavjud. Ammo ish xorij bozorida amalga oshirilayotgan boʻlsa, hatto CMS tizimlari ham yaxshi pul ishlash imkonini beradi.

Ish haqini maʼlum bir steklar boʻyicha solishtirish ular orasida unchalik farq yoʻqligini koʻrsatadi. Shuning uchun PHP kelajakda yirik kompaniyalarda yaxshi daromad olish istiqbollarini ham taqdim etadi.

Dasturchilarning PHPʼdan Goʼga oʻtishi

Bunday tendensiya haqiqatdan ham mavjud. Koʻpgina yirik AyTi kompaniyalar dasturlashni qisman PHPʼdan Goʼga oʻtkazmoqda. Bu dasturchilarni yangi tilni oʻrganishga majbur qiladi. Ammo ommaviy ravishda PHP steklaridan voz kechish kuzatilgani yoʻq. Faqat ayrim yuqori darajada yuklangan xizmatlar yanada mos texnologiyaga oʻtkazilmoqda. Natijada mahsulotning asosiy qismi yuqori tezlik va samaradorlik tufayli PHPʼda, qolganlari esa Goʼda dasturlanadigan vaziyat yuzaga keldi.

Shuning uchun dasturchilarning ommaviy tarzda PHPʼdan Goʼga oʻtishi borasida bir nima deb boʻlmaydi, adekvat boʻlinish mavjud. Vazifalarning bir qismiga bir turdagi, qolgan qismiga esa boshqa koʻproq mos keladigan vositalar yordamida yechim topiladi.

Yomon sifatli PHP loyihalar

Albatta, bir vaqtlar koʻplab CMS mavjudligi sababli juda koʻp turli xil sifatdagi PHP veb-saytlar ishlab chiqilgan. Bu holat hozir ham shunday boʻlayotganini anglatmaydi. Python yoki Javaʼda ochiq-oydin yomon loyihalar uchramaydi. Chunki ular bilan veb-saytni oson va tez koʻtarishning iloji yoʻq. PHP vositalari esa buni amalga oshirish imkonini beradi. Aks holda Pythonʼda ham dasta-dasta shubhali CMSʼlar yaratilgan boʻlar edi.

PHP tilini oʻrganish borasidagi “afsona”lar

PHP tilini oʻrganish borasidagi “afsona”lar

Shuning uchun PHPʼdagi juda murakkab loyihalarni sifat jihatidan boshqa dasturlash tillaridagi loyihalar bilan taqqoslash mumkin.

PHPʼning talabgor emasligi

Marketing tendensiyalari umumiy olganda haqiqiy bozor holatini aks ettirmaydi. Bu tillarga boʻlgan talab Python boʻyicha onlayn kurslarning keng tarqalgan reklamasi va PHP boʻyicha bunday kurslarning yoʻqligi nuqtai nazaridan tahlil qilinmasligi kerak.

PHP dasturchilariga boʻlgan talab ancha yuqori. Bozor bu lavozim uchun juda jozibali boʻsh ish oʻrinlarini taklif etadi. U yoki bu til uchun moda butunlay boshqa sabablarga koʻra paydo boʻladi va daʼvogarlar faqat unga eʼtibor qaratmasligi kerak.

PHPʼga boʻlgan ommaviy ishonchsizlik

PHP tilining tarixi shuni koʻrsatadiki, ilgari bu tilda tajribasiz dasturchilar tomonidan haqiqatan ham juda koʻp sifatsiz dasturlar yozilgan. Ammo biroz avval bu PHPʼning sodda va qulayligi bilan bogʻliq boʻlganini bilib oldik. Yangi boshlayotganlarga dasturlashda tajriba orttirishga imkon beradigan xususiyati oxir-oqibat tilning tajribali dasturchilar orasidagi obroʻsini pasaytirdi.

Yaxshiyamki, bu kunlar oʻtib ketdi. Endi PHP arxitekturaga muvofiq yaxshi kodni boshqa steklarga qaraganda tez va osonroq yozish imkonini beradigan kuchli va samarali dasturlash vositasiga aylandi.

Bu til tanqidchilarining fikri koʻpincha haqiqiy vaziyat bilan bogʻliq boʻlmagan oʻtgan yillardagi tajribadan kelib chiqadi va ular uchun qatʼiy eʼtiqodlaridan voz kechish juda qiyin. PHPʼning ishga layoqati va samaradorligini faqat amalda isbotlash lozim.

PHPʼning tez oradagi oʻlimi

Bu hech boʻlmaganda yaqin kelajakda sodir boʻlmaydi. PHP oʻzining dasturlashdagi bir vaqtlar Python, Ruby, Node.js va DotNet daʼvo qilgan oʻrnini egallashga muvaffaq boʻldi. Til yangi loyihalarda faol tarzda foydalanilmoqda, biznes unga qiziqish bildirmoqda, demak, tilning yaqinda yoʻq boʻlib ketishidan tashvishlanishga hojat yoʻq.

Zamonaviy PHP ekotizimining imkoniyatlari turli xil murakkablikdagi loyihalarni yaratish imkonini beradi. Boʻsh ish oʻrinlari bozori PHP dasturchilarga boʻlgan barqaror doimiy talabni koʻrsatadi. Bu tilning kelajakdagi istiqbollarining aniq koʻrsatkichidir. PHPʼdagi koʻmak ham keng dasturchilar hamjamiyati tomonidan munosib tarzda amalga oshirilmoqda.

Shu bilan birga, PHP professional va talabga ega dasturchi sifatida oʻsish imkonini taqdim etib, dasturchi karyerasini boshlayotgan kishi uchun ideal til boʻlib qolmoqda. Yaqin kelajakda bu tendensiya oʻzgarmasligi aniq.

Manba: Язык PHP: насколько актуален сегодня

Agar ushbu maqoladan soʻng sizda PHPʼni oʻrganish xohishi paydo boʻlgan boʻlsa, Mohirdev platformasida PHP & Yii dasturlash kursini tavsiya qilamiz.

#php
Mohirdev Telegram

Telegram kanalimizga obuna bo’lishni unutmang

Obuna bo'lish
GeekBrains

GeekBrains